Waarom 'silent killer' hitte dodelijker is dan de cijfers laten zien

In dit artikel:

De aanhoudende hittegolf in Nederland en elders in Europa roept opnieuw de vraag op hoeveel mensen de warmte daadwerkelijk het leven kost. Volgens deskundigen is hitte een van de dodelijkste, maar ook meest onderschatte vormen van extreem weer: in Europa vallen er jaarlijks tienduizenden slachtoffers door hittestress, vooral onder ouderen.

In Nederland ontbreken tijdens de huidige “superhittegolf” nog officiële sterftecijfers, maar het RIVM schat dat hitte gemiddeld zo’n 800 doden per jaar veroorzaakt. Dat cijfer ligt waarschijnlijk lager dan de werkelijke impact, omdat overlijdens vaak worden geregistreerd als bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte in plaats van als gevolg van warmte. Daardoor blijft de rol van hitte in de sterfte vaak verborgen.

De gevolgen worden zichtbaar op extreem warme dagen. Zo stierven er op 26 juli 2019, toen de temperatuur in Nederland rond de 40 graden uitkwam, 550 mensen op één dag, veel meer dan normaal. Ook internationale schattingen lopen sterk uiteen: de WHO noemt 175.000 hittedoden per jaar in Europa, terwijl andere onderzoeken aanzienlijk lager uitkomen. Voor de recente hittegolf in Spanje meldde het ministerie van Gezondheid al 212 vermoedelijke hittegerelateerde sterfgevallen in enkele dagen, vrijwel allemaal bij 65-plussers.

Experts benadrukken dat de onzekerheid in de cijfers groot blijft, maar dat de trend duidelijk is: door klimaatverandering neemt het risico op hittestersfte toe. Tegelijk is er ook vooruitgang geboekt; sinds het Nationaal Hitteplan in 2010 is de kans op overlijden door hitte in Nederland gedaald door meer bewustwording, betere zorg en een lichte opmars van airco. Toch blijft het advies simpel: let op kwetsbaren, drink voldoende en onderschat de warmte niet.