Minder sneeuw en ijs in Europa: niet eerder zo weinig echte kou

In dit artikel:

Het jaarlijkse rapport European State of the Climate (o.a. Copernicus) schetst een somber klimaatbeeld: Europa warmt sneller op dan elk ander continent en kent in het afgelopen jaar uitgesproken tekenen van versnelde verandering. Gletsjers zijn vrijwel overal gekrompen, met in IJsland het op één na grootste ooit gemeten verlies, en de sneeuwbedekking lag 31% onder het langjarige gemiddelde. Eind winter was het met sneeuw bedekte oppervlak in Europa zo’n 1,32 miljoen km² kleiner dan normaal — ongeveer even groot als Frankrijk, Italië, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk samen.

De Groenlandse ijskap verloor 139 miljard ton ijs, een hoeveelheid gelijk aan 1,5 keer het volume van alle Alpen-gletsjers. Ook het zeewater rond Europa bereikte recordtemperaturen: in 86% van de zeegebieden kwamen sterke mariene hittegolven voor, met de Middellandse Zee als een van de snelst opwarmende zones. Dit verlies aan sneeuw en ijs is extra zorgwekkend omdat minder reflecterend oppervlak (albedo) leidt tot snellere opwarming.

Op land waren de effecten breed voelbaar: rivierstanden lagen in 70% van de grote rivieren gedurende 11 maanden onder gemiddeld, en natuurbranden verwoestten meer dan een miljoen hectare — een ander record, met Spanje als zwaar getroffen gebied en ook branden in Nederland, het VK, Cyprus en Duitsland. Omdat branden extra CO2 uitstoten vormen ze een versterkende klimaatfeedback; de Europese Commissie ziet het toenemende brandrisico dan ook als prioriteit.

Niet alles was negatief: hernieuwbare energie leverde bijna de helft (46,4%) van de Europese elektriciteit en zonne-energie bereikte een nieuw hoogtepunt. Klimaatonderzoekers waarschuwen echter dat de gecombineerde effecten van hittegolven, droogte en branden de biodiversiteit ernstig verstoren en habitats en seizoenscycli verschuiven. Zoals Samantha Burgess (ECMWF) zegt: "Het tempo van de klimaatverandering vereist meer dringende actie."